Bir bilgisayarda zararlı yazılımdan şüphelendiğinizde ilk tepki genellikle hemen bir temizlik aracı çalıştırmaktır. Oysa yanlış sırayla yapılan müdahale, özellikle fidye yazılımı söz konusuysa, veriyi geri döndürülemez biçimde kaybettirebilir.
Önce yayılmayı durdurun
Şüpheli cihazı ağdan izole edin (kabloyu çekin / Wi-Fi'yi kapatın). Zararlı yazılımların çoğu ağ üzerinden diğer cihazlara ve paylaşımlara yayılır. İzolasyon, hasarı tek cihazla sınırlamanın en hızlı yoludur.
Fidye yazılımı mı, sıradan zararlı mı?
Dosyalarınız şifrelenmiş ve fidye notu çıkıyorsa durum farklıdır: temizlik aracı zararlıyı silebilir ama şifreli dosyaları geri getirmez; hatta bazı araçlar kurtarma şansını azaltabilir. Bu senaryoda ilk saatte yapılması gerekenleri fidye yazılımı yazımızda ayrıntılı anlattık.
Temizlik öncesi kontrol listesi
- Mümkünse önce yedek alın (şifrelenmemiş, erişilebilir dosyaların kopyası).
- Önemli belgeleri harici bir ortama kopyalarken zararlının da kopyalanabileceğini unutmayın; kopyaları başka bir sistemde tarayın.
- Parolalarınızı, bu cihazdan değil, temiz başka bir cihazdan değiştirin.
Profesyonel değerlendirme
Kurumsal bir ağda yayılma veya şifrelenmiş kritik veri söz konusuysa, denemelerle ilerlemek yerine yapıyı değerlendirtmek daha güvenlidir. Katmanlı korunma için kurumsal siber güvenlik, kayıp veri için veri kurtarma hizmetimize bakabilirsiniz.
